Janny de Moor Janny de Moor

Janhagel

Ingrediënten

Bakmateriaal:

bakpapier, ovenbakplaat

 

Deeg voor circa 36 stuks:

  • 250 g tarwebloem
  • 1  theelepel wijnsteenzuur  (2 g)
  • 1/2  theelepel zuiveringszout (1 g)
  • snuf zout
  • 75 g witte basterdsuiker
  • 75 g donkerbruine basterdsuiker
  • 1 theelepel vanillemerg
  • 1 theelepel anijszaad
  • 1 theelepel gemalen kaneel
  • 150 g koude boter
  • 1 extra groot ei (XL)

Bovenop:

  • 60 g greinsuiker
  • 30 g amandelschaafsel

Oorspronkelijk was dit koekje een platte, leerachtige tractatie, die bestond uit aan elkaar gebakken druppeltjes taaitaaideeg. De nu zeldzame Stroopjanhagel die Hielke van der Meulen in Traditionele Streekproducten (1998) beschrijft leek er nog het meest op. De bobbelige bovenkant deed denken aan een laag hagelkorrels. Door toevoeging van de meest bekende Nederlandse voornaam ‘Jan’ werd het een andere uitdrukking voor ‘Jan Rap en z’n maat’, oftewel het gepeupel: een samenscholende menigte eenvoudige lieden. In de 19e eeuw bedacht een inventieve bakker een variatie: een koekje met greinsuiker die op echte hagel lijkt. Door zijn vinding werd Jan Hagel tot in deftige dameskransjes accepteerd.

Van de ingrediënten zal wijnsteenzuur u misschien niet bekend voorkomen. Het maakte met zuiveringszout deel uit van de vroegste recepten voor bakpoeder en het geeft een heel speciale smaak aan dit koekje. Te bestellen bij de apotheek als tartaricum cryst. Greinsuiker, bekend van de kerstkransjes, is te koop bij de bakwinkel of op internet. Andere naam: parelsuiker, een geharde suiker, die niet smelt bij het bakken. U hebt de kleinste maat P2 nodig. De grotere wordt over luxe ontbijtkoek gestrooid en de grootste door suikerbrood.

  • Bloem, zuur en zouten zeven. Mengen met suikers, merg (uit vanillestokje), anijszaad en kaneel. De boter met twee messen in de gezoete bloem tot erwtjesformaat snijden. De klontjes fijnwrijven met de vingertoppen, ei erdoorroeren met een mes. Een soepel deeg kneden.
  • Oven met blaasfunctie voorverwarmen op 160°C.
  • Het bakpapier op een werkvlak leggen. Het deeg daarop overbrengen, met bloem bestuiven. Met de handpalmen platdrukken. Nog eens bestuiven, dan uitrollen tot circa 38×30 cm. Met papier overbrengen op de plaat. De greinsuiker en het schaafsel over het deeg strooien. Alles goed aandrukken.
  • In circa 35 minuten goudbruin en bros bakken op de middelste richel.
  • Om Janhagel te krijgen moet het baksel onmiddellijk nadat het uit de oven komt in de bekende langwerpige stukjes worden gesneden. Meteen na het snijden met een pannekoeksmes of een kaasschaaf van de plaat nemen. Laten afkoelen op een rooster. Luchtdicht bewaren.

Deel recept